Boru Kurdu Nerede Yaşar, Nasıl Çıkarılır? Bulma ve Saklama Rehberi

Boru kurdu, adını içinde yaşadığı borudan alan bir deniz kurdudur. Kumlu ve çamurlu deniz dibine dik bir tüp örer, gövdesinin büyük kısmını bu tüpün içinde saklar ve yalnızca beslenirken başını dışarı çıkarır. Çipura, mırmır, karagöz ve levrek avında kıyıdan en çok kullanılan yemlerden biri olduğu için "boru kurdu nerede bulunur, nasıl çıkarılır?" sorusu balıkçıların sık sorduğu sorulardandır. Bu yazıda boru kurdunun doğada nerede yaşadığını, borusunun nasıl tanındığını, nasıl çıkarıldığını ve çıkardıktan sonra nasıl canlı tutulduğunu anlatıyoruz.
Boru kurdu nerede yaşar?
Boru kurdu sığ ve korunaklı kıyıları sever. En çok rastlandığı yerler:
Kumlu-çamurlu karışık dipler: Tamamen ince kum ya da tamamen taş olan yerlerde değil, kumla çamurun karıştığı, tüpünü sabitleyebileceği diplerde yaşar.
Dalgadan korunan koylar ve lagünler: Sert dalga tüpü yerinden söker; bu yüzden durgun koylar, liman içleri ve lagün kenarları boru kurdu için uygundur.
Deniz çayırı kenarları: Deniz çayırlarının kenarındaki açık kumluklarda sık görülür; çayırın köklerinin tuttuğu dip tüpe destek olur.
Sığ su: Diz boyundan bel boyuna kadar olan sularda aranır; daha derinde de yaşar ama kıyıdan ulaşılamaz.
Türkiye'de Marmara ve Ege kıyılarının korunaklı koyları boru kurdunun bilinen yaşam alanlarıdır. "Boru kurdu nerede yetişir?" diye arayanlar için kısa cevap: kendiliğinden, doğada, sığ ve korunaklı kumlu-çamurlu diplerde yetişir.
Borusunu nasıl tanırsınız?
Boru kurdunun tüpü dipten birkaç santim yukarı çıkar. Tüpün ağzı çoğu zaman küçük kabuk parçaları, yosun ve kum taneleriyle örülüdür; bu yüzden dibe dikilmiş küçük, pürüzlü bir çubuk gibi görünür. Suyun berrak olduğu sakin günlerde, güneş tepedeyken bu çıkıntılar kolayca seçilir. Bir yerde bir tane görüyorsanız çevresinde genellikle başkaları da vardır; boru kurtları dağınık değil, kümeler halinde yaşar.
Karıştırılmaması gereken bir nokta: sülünez de kumda yaşar ama o bir çakı midyesidir, borusu yoktur; kumda bıraktığı iz anahtar deliği biçiminde bir deliktir. Boru kurdunu ise dipten yükselen tüpünden tanırsınız. İki yemin farkını sulunez.com rehberinde ayrıntılı bulabilirsiniz.
Boru kurdu nasıl çıkarılır?
Boru kurdu tehlikeyi hissettiğinde hızla tüpünün dibine çekilir. Bu yüzden çıkarırken acele etmek değil, yavaş ve kararlı olmak gerekir. Genel yöntem şöyledir:
Doğru zamanı seçin. Sakin, berrak ve suyun en çekik olduğu saatler en iyisidir. Dalgalı ve bulanık suda tüpleri görmek zorlaşır.
Tüpün yanına yaklaşın, üstüne basmayın. Titreşim kurdun aşağı kaçmasına neden olur; yavaş yürüyün.
Tüpü dipten birlikte alın. Tüpün hemen yanından kumu küçük bir kürek ya da elle derince açıp tüpü ve çevresindeki kumu birlikte kaldırmak, kurdu koparmadan çıkarmanın en güvenli yoludur.
Çekmeyin, açın. Tüpün ucundan çekerseniz çoğu zaman yalnızca boş tüp ya da kopmuş bir parça gelir. Kumu açıp tüpün tamamını alın, sonra tüpü elinizde nazikçe açarak kurdu çıkarın.
Bütün kurt seçin. Kopuk kurtlar hem çabuk ölür hem de iğnede kötü durur.
Kurdu çıkardıktan sonra açtığınız kumu kapatın; dip düzeni bozulmadığında bölge kendini daha çabuk toparlar. İhtiyacınızdan fazlasını almayın ve bölgenizdeki su ürünleri kurallarına uyun.
Çıkardıktan sonra canlı tutma
Boru kurdu doğru saklanırsa avın gününe kadar canlı kalır. Temel kurallar:
Tatlı suya değdirmeyin. Deniz kurtları tatlı suda kısa sürede ölür; yıkamanız gerekirse deniz suyu kullanın.
Serin ve gölgede tutun. Kurtları deniz suyuyla nemlendirilmiş yosun ya da gazete arasında, hava alan bir kapta saklayın. Evde buzdolabının sebzeliği uygundur; buza doğrudan değdirmeyin.
Kurtları üst üste yığmayın. Geniş ve sığ bir kap kullanın.
Ölenleri hemen ayırın. Tek bir ölü kurt kısa sürede diğerlerini de bozar.
Boru kurdu oltaya nasıl takılır?
Boru kurdunun dokusu sağlamdır, bu yüzden uzun atışlarda iğnede iyi durur. Kurdu iğnenin ucundan başlayarak boyuna geçirin, iğne ucunu hafifçe açıkta bırakın. Uzun kurtları iğnenin üzerindeki misinaya doğru biraz sürmek yemi daha doğal gösterir. Ayrıntılı takma yöntemleri için boru kurdu nasıl takılır rehberimize bakabilirsiniz.
Takımda sağlamlık en az yem kadar önemlidir. Dip takımlarınızı monofilament misinayla bağlayın ve kurşunu meranın akıntısına göre seçin. Kendi atölyemizde dökülen olta kurşunları 5'li paketler halinde Dalyan Oltacılık'ta satılmaktadır.
Hangi mevsimde aramalı?
Boru kurdu yıl boyunca aynı yerde, kendi tüpünde yaşar; ama onu bulmak ve çıkarmak mevsime göre kolaylaşır ya da zorlaşır. İlkbahar ve yaz aylarında su ısındığı için sığ kıyılara girmek rahattır, sakin sabahlarda tüpler kolay görülür. Sonbaharda rüzgârlı ve dalgalı günler artar; dip bulanıklaştığında tüpleri seçmek zorlaşır, bu yüzden sakin bir günü beklemek gerekir. Kışın soğuk su ve kısa günler nedeniyle çoğu balıkçı boru kurdunu çıkarmak yerine hazır almayı tercih eder.
Sık yapılan hatalar
Tüpü ucundan çekmek: Kurt aşağı kaçar ya da ortadan kopar. Kumu açıp tüpü bütün olarak almak gerekir.
Kurtları güneşte bekletmek: Kova ya da poşet güneşte kısa sürede ısınır ve kurtlar ölür.
Tatlı suyla yıkamak: Deniz kurtları için öldürücüdür.
Hepsini aynı kaba yığmak: Alttakiler ezilir ve kısa sürede bozulur.
Kopuk kurtları saklamak: Kopuk kurtlar önce ölür ve sağlam olanları da bozar; ayrı tutun ya da hemen kullanın.
Hangi balıklar için?
Boru kurdu özellikle dipte yem arayan balıklarda etkilidir: çipura, mırmır, karagöz ve levrek. Mırmır avında ince takımla kullanımı için mırmır avı rehberimizi okuyabilirsiniz. Boru kurdu bulunmadığında sülünez ve kırmızı kurt iyi alternatiflerdir; hiçbiri yoksa midye her mevsim güvenilir bir yedektir.
Kendiniz çıkarmak mı, satın almak mı?
Boru kurdu çıkarmak zaman, doğru mera bilgisi ve uygun hava ister; her av gününden önce bunu yapmak çoğu balıkçı için pratik değildir. Taze canlı boru kurdu mağazamızdan alınabildiği gibi kargoyla da gönderilir; nereden ve nasıl sipariş verileceğini boru kurdu nerede satılır yazımızda anlattık. Toptan alım ve bayilik başvuruları yalnızca firma olarak aldimbee.com üzerinden yapılır.
Özet
Boru kurdu sığ, korunaklı ve kumlu-çamurlu diplerde, dipten yükselen kabuk ve yosun kaplı tüpünün içinde yaşar. Çıkarırken tüpü çekmek yerine çevresindeki kumla birlikte almak kurdu koparmamanın en güvenli yoludur. Çıkardığınız kurtları deniz suyuyla nemli, serin ve hava alan bir kapta saklayın; iğneye boyuna geçirin ve dipte yem arayan çipura, mırmır, karagöz ve levrek için kullanın.




